احترام و نیكی به والدین در قرآن

تعرفه تبلیغات در سایت
عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس
عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس
عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس
عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس
عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس

آیات احترام با والدین,آیه های قؤانی نیکی به والدین

در آیات به انسان ها سفارش شده است كه نسبت به پدر و مادر احترام و احسان كنند

در مورد احترام به پدر و مادر در آیات و روایات خیلی سفارش شده است ما در این جا فقط به بعضی نكات كه نشان دهنده اهمیت احسان به پدر و مادر است اشاره می كنیم:

1. نیكی به پدر و مادر در كنار توحید:
<<لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً>>،[1] <<وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَیْئاً وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً>>،[2] <<أَلاَّ تُشْرِكُوا بِهِ شَیْئاً وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً>>،[3] <<وَ قَضى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِیَّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً>>،[4] <<یا بُنَیَّ لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِیمٌ وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ>>.[5]


از این آیات معلوم می شود كه عقوق والدین بعد از شرك به خدا در شمار بزرگترین گناهان و یا خود این از بزرگترین آنها است و از آن طرف هم معلوم می شود كه واجب ترین واجب ها احسان به پدر و مادر است.[6]

2. احترام انبیاء نسبت به پدر و مادرشان:
از بعضی آیات این درس مهم را از انبیاء می آموزیم خداوند در مورد یحیی ـ علیه السلام ـ می فرماید:<<وَ بَرًّا بِوالِدَیْهِ>>[7]و در مورد عیسی می فرماید:<<وَ بَرًّا بِوالِدَتِی وَ لَمْ یَجْعَلْنِی جَبَّاراً شَقِیًّا>>[8]<<خداوند مرا نسبت به مادرم نیكوكار قرار داده است و جبار و شقی قرار نداده است.
در سال های آغاز بعثت پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ بود. روزی آن حضرت: فرشی پهن فرموده بود و روی آن نشسته بود كه در این موقع شوهر حلیمه به حضور آن حضرت آمد، پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ به یاد مهربانی های او، برخاست و او را احترام زیادی كرد و گوشه ای از فرش خود را گسترد و پدر رضاعی خود را روی آن نشاند طولی نكشید كه مادرش حلیمه وارد شد، حضرت گوشه دیگر فرش را برای او پهن كرد و او را روی آن نشانید و محبت فراوانی به مادر رضاعی خود كرد.[9]

3. سفارش به همه مردم نسبت به تمام پدران و مادران:
در آیات به انسان ها سفارش شده است كه نسبت به پدر و مادر احترام و احسان كنند و نگفته است كه ای مسلمان ها به پدر و مادر خود احترام كنید <<وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ حُسْناً>>.[10]
و از طرف مادران و پدران هم احترام آنها اختصاصی به پدران و مادران مسلمان ندارد بلكه هر كس كه پدر و مادر است باید مورد احترام فرزندان قرار گیرد چون در آیات سخن از <<والدین>> است بدون هیچ قیدی به ایمان و اسلام.


<<وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِی ما لَیْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً>>.[11]در این آیه با آن كه پدر و مادر كافر هستند و فرزند را دعوت به كفر می كنند خداوند فقط در این مورد اجازه عدم اطاعت داده است امّا با این حال می فرماید: ولو این كه آنها كافرند ولی با آنها در دنیا به طور شایسته ای رفتار كن.

4. سفارش به فرزندان شده نه والدین:
در قرآن آیات زیادی تأكید بر رعایت حقوق پدر و مادر آمده است امّا به والدین نسبت به فرزندان سفارش كمتر می شود مگر در مورد نهی از كشتن فرزندان كه یك عادت شوم و زشت در عصر جاهلیت بود. این هم به خاطر آن است كه پدر و مادر به حكم عواطف نیرومندشان كمتر ممكن است فرزندان خود را فراموش كنند در حالی كه زیاد اتفاق می افتد كه فرزندان پدر و مادر خود را مخصوصاً در دوران پیری فراموش كنند.[12]

آیات احترام با والدین,آیه های قؤانی نیکی به والدین

خداوند در سوره اسراء می فرماید: نسبت به پدر و مادر نیكی و احترام و خضوع داشته باشید


5. شكر والدین هم ردیف شكر خدا:
<<أَنِ اشْكُرْ لِی وَ لِوالِدَیْكَ>>[13](به او توصیه كردم) كه برای من و پدر و مادرش شكر به جا آور>> همان طور كه ملاحظه می شود در این آیه خداوند و شكر والدین در یك ردیف قرار گرفته اند، لذا امام رضا ـ علیه السلام ـ می فرماید: خدا امر فرموده به شكرگذاری از خودش و برای والدین، پس اگر كسی والدین را شكر نكند خدا را هم نمی كند.[14]

6: تواضع و فروتنی نسبت به آنها آشكار باشد:
در آیه<<وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَهِ>>[15]در رابطه با تواضع و فروتنی نسبت به پدر و مادر است. جناح به معنای پر و بال گستران است كه كنایه از مبالعه در تواضع و خضوع زیانی و عملی است مثل جوجه ای كه بال و پر خود را باز می كند تا مهر و محبت مادر را تحریك كند و او را به فراهم ساختن غذا وادار سازد از این كه در این آیه جناح مقید به <<ذُل>> شده استفاده می شود كه انسان باید در معاشرت و گفتگو با پدر و مادرش طوری رفتار كند كه پدر و مادر تواضع و خضوع او را احساس كنند و بفهمند كه او را در برابر آنها خوار می كند و نسبت به ایشان محبت و مهر دارد.[16]

یكی از آثار مهم احترام و نیكی كردن به پدر و مادر:
الف) غفران الهی:خداوند در سوره اسراء بعد از آنكه دستور می دهد كه نسبت به پدر و مادر نیكی و احترام و خضوع داشته باشید بعد از آن می فرماید:<<ربكم اعلم بما فی نفوسكم ان تكونوا صالحین فانه كان للاوابین غفورا.>>[177]


<<خدا به آنچه در دلهای شما است از خود شما آگاهتر است اگر همانا در دل اندیشه صلاح دارید خدا هركه را با نیت پاك به درگاه او تضرع و توبه كند البته خواهد بخشید.>>

و یكی از آثار بی حرمتی به پدر و مادر گرفتار شدن به عذاب الهی است:


<<والذی قال لوالدیه افٍ لكما اتعد اننی ان اخرج و قد خلت القرون من قبلی و هما یستغیثان الله ویلك ءامن ان وعدالله حق فیقول ما هذا الا ساطیر الاولین.>>[18]


این آیه در مورد فرزند بی ایمان و حق نشناسی است كه مورد عاق والدین واقع شده است و به پدر و مادر اف گفته و می گوید: <<آیا به من وعده می دهید كه من در روز قیامت مبعوث می شوم در حالی كه قبل از من هم اقوامی بودند و مردند و هرگز مبعوث نشدند.>> این پدر و مادر مؤمن در مقابل این فرزند تسلیم نمی شوند آنها فریاد می زنند و خدا را به یاری می طلبند كه وای بر تو ای فرزند ایمان بیاور كه وعده خدا حق است اما او همچنان لجاجت می كند و در مقابل پدر و مادر می گوید اینها چیزی جز افسانه های پیشین نیست.


از این آیه معلوم می شود این فرزند كاملا به پدر و مادر بی احترامی كرده و به حرف پدر و مادر گوش نداده بلكه حتی آنها را مسخره هم كرده است سرانجام كار چنین افرادی را در آیه بعد روشن می كند و می فرماید:اولئك الذین حق علیهم القول فی امم قد خلت من قبلهم من الجن و الانس انهم كانو خاسرین.[19]


آنها كسانی هستند كه عذاب الهی در باره آنها حتمی است و همراه با اقوام كافر از جن و انس كه قبلا از آنها بوده گرفتار مجازات دردناك می شوند و اهل دوزخ اند.[20]


================================
پيوست
[1] . سوره بقره، آیه 83.
[2] . سوره نساء، آیه 36.
[3] . سوره انعام، آیه 151.
[4] . سوره اسراء، آیه 23.
[5] . سوره نعمان، آیه 14،13.
[6] . محمّد حسین طباطبایی، المیزان، مترجم سید محمّد باقر موسوی همدانی، (قم، انتشارات اسلامی) ج 7، ص 515.
[7] . سوره مریم، آیه 14.
[8] . سوره مریم، آیه 32.
[9] . محمّد مهدی اشتهاردی، داستان دوستان، (قم، مركز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1369) ج 3، ص 47.
[10] . سوره عنكبوت، آیه 8.
[11] . سوره نعمان، آیه 15.
[12] . ناصر مكارم شیرازی، تفسیر نمونه، (تهران، دارالكتب الاسلامیه، چاپ چهاردهم، 1374)، ج 17، ص 41.
[13] . سوره لقمان، آیه 14.
[14] . محمّدی ری شهری، میزان الحكمه، (ناشر مكتب الاعلام الاسلامی، چاپ اول، 1363) ج 10، 709.
[15] . سوره اسراء، آیه 24.
[16] . محمّد حسین، طباطبائی، تفسیر المیزان، مترجم سید محمّد باقر موسوی همدانی (قم، انتشارات اسلامی) ج 13، ص 109.
[17] . اسراء 25
[18] . احقاف 17.
[19] . احقاف 18.
[20] . ناصر مكارم شیرازی، تفسیر نمونه (تهران، دارالكتب الاسلامیه، چاپ دهم 1371)، ج21، ص337.

نویسنده : بازدید : 5 تاريخ : سه شنبه 26 بهمن 1395 ساعت: 22:13
برچسب‌ها :