تاریخچه مادربورد و انواع آن

تعرفه تبلیغات در سایت
عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس
عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس
عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس
عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس
عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس عنوان عکس

بورد اصلی یکی از مهمترین اجزای سخت افزاری در کامپیوترها بوده که کیفیت آن تعیین کننده قدرت و توانمندی سیستم محسوب می شود.

بورد اصلی مهمترین مدار داخل PCمحسوب می شود که محل قرار گیری پردازنده ,

حافظه و اسلاتهای توسعه را در بر می گیرد.

عوامل تعیین شکل متعددی برای بوردهای اصلی در PCها وجود دارند.عامل تعیین شکل به اندازه وابعاد فیزیکی بورد اطلاق می شود.

مهمترین عوامل تعیین شکل در بوردهای اصلی شامل انواع زیر است:

1- عوامل تعیین شکل منسوخ شده: Baby-AT , Full-size AT , LPX

2- عوامل تعیین شکل جدید: ATX , Micro-ATX , Flex-ATX , NLX , WTX

1-1-Baby-AT:

اولین مادر بورد PCرایج IBM PC می باشد که در سال 1981 به بازا عرضه شد.

شرکت IBM در سال 1983 مادر بورد XT را در PC قرار داد که ظاهر آن نیز شبیه به بورد PC بود با این تفاوت که بجای 5 شکاف ,8 شکاف در آن دیده می شدو هر یک از این شکافها بجای اینکه مانند PC یک اینچ از هم فاصله داشته باشند در فاصله ی 0.8 اینچی یکدیگر واقع شده بودند .

عامل تعیین شکل Baby-AT اساساً شبیه به مادر بورد IBM XT اولیه است , نتها تفاوتی که با یکدیکر دارند اصلاح کوچکی است که در یکی از مکانهای سوراخ پیچ ایجاد شده است تا با یک محفظه سبک AT هماهنگ شود.

مادربوردهای AT تمام قد و Baby-AT از اتصالگر نوع استاندارد DIN پنج پایه ای برای صفحه کلید استفاده می کنند.

در یک مادربورد Baby-AT کارتها بصورت مستقیم با زاویه 90 درجه (عمودی) روی بورد نصب می شوند و تنها یک اتصال قابل رویت دارند که مستقیماً به بورد وصل شده است که همان اتصالگر صفحه کلید می باشد.

1-2-Full size-AT:

مادربوردهای AT تمام قد (Full size) با طراحی مادربورد IBM AT اصلی مطابقت دارد بدین ترتیب که امکان ایجاد بوردهای خیلی بزرگ با حداکثر پهنای 12 اینچ وعمق 13.8 اینچ فراهم می شود.

وقتی در سال 1984 برای اولین بار از بورد AT تمام قد استفاده شد , IBM برای اینکه از معماری 8 بیتی PC/XT به معماری 16 بیتی AT مهاجرت کند به فضای بیشتری برای مدارهای اضافی نیاز داشت .

بورد ذکر شده بعد از یک سال پس عرضه و معرفی مجدداً طراحی شد تا کمی کوچکتر شود سپس IBM در طراحی مجدد بورد را تا اندازه XT در یک سیستم کوچک ساخت و محصول جدید XT-286 نامگذاری شد , اندازه XT-286 دقیقاً همانند XT اولیه بود.

1-3-LPX:

بوردهای عامل تعیین شکل LPX , Mini LPX یک طرح نیمه اختصاصی هستند که در اصل توسط شرکت WESTERN DIGITAL در سال 1987 برای برخی از مادر بوردهای این شرکت توسعه داده شد .

LP, LPX کم حجم می باشند و نامگذاری مربوز به این دلیل است که در این بوردها شکافهای موازی با بورد اصلی مجتمع شده اند و این امکان را فراهم می کنند که کارتهای گسترش در یک طرف نصب شوند. بدین ترتیب امکان طراحی یک محفظه کم حجم یا کوچکتر از Baby-AT فراهم می شود .

بوردهای LPX با چند ویژگی بارز مشخس می شوند :

middot; کوچکتر کردن بورد و کم کردن حجم محفطه Case است

middot; محل استاندارد قرار گرفتن اتصالگرها در قسمت عقبی بورداست.

یک بورد LPX دارای یک ردیف از اتصالگرهای مختص تصویر (VGA) 15 پایه ای -موازی و 25 پایه ای دو درگاه سریال که هر یک 9 پایه دارند و اتصالگرهای صفحه کلید و ماوس با سبک PS/2 , Mini-DIN می باشند . همه این اتصالگرها در پشت مادربورد نصب شده اند و از داخل شکافی بیرون زده اند.

1-2-ATX:

این بورد در سال 1996 ارائه گردید و مشکلات موجود در بوردهای قبلی را بر طرف کرد. بدین ترتیب که که مشکلات مربوط به جابجاکردن CPU و منبع تغذیه رفع گردید.

در این بوردها اکثر اجزاء مورد نیاز کنترلر Flash Bios و I/O از قبل بصورت مجتمع پیش بینی شده اند. بوردهای ATX از یک نوع جدید منبع تغذیه استفاده می کنند که می توانند به کمک سیگنالهای Power OFF و Power ON که از طرف بورد صادر می شوندمنبع تغذیه را روشن یا خاموش کنند که امکان مدیریت توان و کنترل نرم افزاری برای خاموش کردن سیستم را فراهم آورند.

ATX روی طراحی های مادربورد AT , Baby-AT , LPX به چند ناحیه مبهم بهبود یافته است:

v پانل اتصالگر I/O خارجی با ارتفاع دو برابر و تو کار:

middot; در قسمت برجسته مادربورد , یک ناحیه اتصالگر I/O وجود دارد که این امکان را برای اتصالگرهای خارجی بوجود می آورد که بطور مستقیم روی بورد قرار گیرندو نیاز به کابلهایی که از اتصالگرهای داخلی به پشت محفظه کشیده می شود بر طرف خواهد شد.

v اتصالگر داخلی منبع تغذیه:

middot; مشخه ATX شامل یک اتصالگر اصلی کلید دار با پوشش توان است که براحتی وصل می شود . بنابراین مادربوردهای ATX به تنظیم کننده ولتاژ توکار نیاز ندارند.

v تغییر مکان حافظه و CPU:

middot; ماجولهای CPU و حافظه تغییر مکان داده شده اند تا با هیچ یک از کارتهای گسترش گذرگاه تداخل نداشته باشند و برای ارتقاء براحتی در دسترس قرار گیرند و نیز برای یک CPU و گرماگیر , فضایی به ارتفاع 2.8 اینچ وجود دارد که فاصله جانبی مناسبتری را در آن ناحیه بوجود می آورد.

v بهبود فرایند خنک کردن CPU:

middot; CPU و حافظه ی اصلی طراحی و مستقر می شوند تا خنک کردن کل سیستم بهتر انجام شود از این رو نیاز به پنکه های مجزا در محفظه یا CPU کاهش می یابد ولی کاملاً برطرف نمی شود. مشخصه ATX تعیین می کند که پنکه منبع تغذیه ATX هوا را به داخل شاسی (بجای خارج) منتقل نماید , این جریان معکوس به محفظه فشار وارد می کند و گرد و خاک را کاهش می دهد.

v کاهش هزینه تولید:

middot; مشخصه ATX لزوم تو در تو کردن کابلها با اتصالگرهای درگاه خارجی که روی مادربوردهای Baby-AT وجود دارند ,CPU اضافی ,پنکه های خنک کننده یا تنظیم کننده های ولتاژ 3.3 ولتی درون نصبی را از بین برده و در عوض ATX باعث شد که طول کابلهای درایو داخلی کوتاهتر شود و برای درگاههای موازی یا سریال خارجی و استاندارد نیز هیچ کابلی مورد استفاده قرار نگیرد این عوتمل دست به دست هم داده اند تا قیمت مادربورد و یک سیستم کامل به طور چشمگیری کاهش یابد.

2-2-Micro-ATX:

عامل تعیین شکل مادربوردی است که اولین بار توسط شرکت اینتل در سال 1997 نمونه تکامل یافته عامل تعیین شکل ATX برای سیستمهای کوچکتر و ارزانتر ارائه گردید.

این امر باعث کاهش قیمت کل سیستم نیز می شود , یک منبع تغذیه عامل تعیین شکل جدید و کوچک بنام SFX برای استفاده اختیاری در سیستمهای Micro-ATX تعریف شده است .بااین وجود منبع ATX استاندارد خوب کار می کند زیرا دارای اتصالگرهای یکسان می باشد.

منابع تغذیه SFX باعث ایجاد انعطاف پذیری در زمان انتخاب محل نصب در شاسی می شود و در نتیجه می توان سیستمهای کوچکتری را ایجاد نمود که توان کمتری را مصرف می کنند.

عامل تعیین شکل Micro-ATX از نظر سازگاری شبیه به ATX است , این شباهتها عبارتند از :

اتصالگر توان 20 پایه ای استاندارد

پانل ورودی / خروجی استاندارد

سوراخهای نصب مجموعه ای از ATX هستند

این موارد مشابه تضمین می کنند که مادربورد Micro-ATX در یک شاسی ATX استاندارد که دارای منبع تغذیه ATX استاندارد است بخوبی کار می کند.

2-3-Flex-ATX:

در سال 1999 اینتل ضمیمه Flex-ATX را با مشخصه Micro-ATX عرضه کرد بدین ترتیب یک نوع کوچکتر و جدید از عامل تعیین شکل ATX به مادربوردها اضافه شد .

طراحی کوچکتر Flex-ATX بمنظور امکان پذیر کردن طرح های جدید PC بخصوص سیستمهای بسیار ارزان قیمتتر , کوچکتر ,سیستمهای مصرفی و کاری ارائه شد.

Flex-ATX بوردی را تعریف می کند که اندازه آن7.5*9اینچ می باشد و کوچکترین بورد در خانواده ATX است که علاوه بر اندازه کوچک ؛ بزرگترین تفاوت بین عامل تعیین شکل Flex-ATX و Micro-ATXX اینست که فقط از پردازنده های سوکت دار پشتیبانی می کنند بنابراین یک بورد Flex-ATX فاقد اتصالگرهای Slot 1 , slot 2 , Slot type مختص انواع کارتریج پردازنده های Pentium II,III, Athlon می باشد.

با این وجود بورد مزبور می تواند سوکت 7 یا سوکت 8 مختص پردازنده های AMD , سوکت 370 مختص انواع PPGA و FCPGA از سلرون اینتل و Pentium III یا سوکت جدیدتر 423 مختص Pentium IV را داشته باشد.

علاوه بر اندازه کوچک و پردازنده سوکت دار لازم , بقیه Flex-ATX با ATX استاندارد سازگاری دارد.همچنین اکثر سیستمهای Flex-ATX احتمالاً از منبع تغذیه SFX که در در مشخصه Micro-ATX عرضه گردید استفاده می کنند

2

-4-NLX:

NLX عامل تعیین شکل کم حجم و جدیدی است که برای جایگزین شدن با طراحی LPX غیر استاندارد طراحی شده است.

اینتل اولین بار آنرا در نوامبر 1996 معرفی کرد.

این عامل , انتخابی برای سیستمهای گروهی و دسکتاپ محسوب می شود. NLX ظاهراً شبیه به LPX است همچنین با پیشرفتهای متعدد مجتمع سازی کامل , آخرین فناوریها را نیز انجام داد.

NLX در اصل نوع پیشرفته طراحی اختصاصی LPX می باشد و بطور کامل استاندارد شده است.

عامل دیگر طراحی NLX محدودیت LPX در اداره کردن اندازه فیزیکی بزرگتر پردازنده های جدیدتر و گرماگیرهای بزرگتر آنها باشد .

ویژگی اصلی یک سیستم NLX اینست که مادربورد به کارت فزاینده وصل می شود و این بدان معناست که مادربورد را می توان بدون آسیب رساندن به کارت فزاینده یا هر یک از کارتهای گسترش متصل به مادر بورد از سیستم جدا کرد به علاوه هیچ کابل داخلی یا اتصالگری به مادربورد سیستم NLX وصل نشده است. زیرا همه دستگاههایی که معمولاً در این سیستم به مادربورد وصل می شوند نظیر کابلهای درایو , منبع تغذیه , چراغ پانل جلویی , اتصالگرهای سوئیچ و غیره به کارت فزاینده متصل هستند.

2-5-WTX:

یک عامل تعیین شکل سیستم و بورد بود که برای ایستگاههای کاری متوسط توسعه وارد شد . اگر چه به نظر می رسید طرفدار ندارد اماWTX بیشتر از ATX پیشرفت کرد و اندازه و شکل بورد و شاسی را تعریف نمود .

بسیاری از سیستمهای عامل تعیین شکل WTX اولیه ,به عنوان سرور طراحی شدند.

بیشترین طول و پهنای مادر بوردهای WTX به ترتیب 16.75 و 14 اینچ است که بطور چشم گیری بزرگتر از ATX می باشد.

مادر بوردGA-K8VT 890-9

کمپانی گیگابایت پیشرو در عرضه مادربردهای پیشرفته از سریAMD مادربردGA-K8VT 890-9را با گستردگی بالای کاربری کامپیوتری به بازار عرضه نمود.

این مادربرد دارای چیپ ستVIA K8T890 ،باس 2000، رمDual Channel 4*DDR 4تا ظرفیت
l4 GBB می باشد.

مادربرد فوق CPU های Athlon 64 و همچنین Dual Core را پشتیبانی خواهد کرد و همچنین به منظور انجام امور گرافیکی به راحتی می توان از جایگاه PCI - E 16X آن نیز استفاده نمود.

دارا بودنRAED SATA ،LAN 1000 و8*USB2 از دیگر ویژگی های این مادربرد می باشد.

1387مرداد31

مادربوردهای سری X48 شرکت Elitegroup که با استفاده از نسخه دوم طراحی با طول عمر بالاطراحی شده اند، با بهره گیری از تکنولوژی بهینه ساز پویای مصرف انرژی به تازگی روانه بازار شده اند.
این سری از مادربردها قادر هستند تا بدون هیچ گونه افت کارآیی مصرف توان مادربورد را کاهش دهند همان طور که از مادربوردی در این سطح انتظار می رود، پشتیبانی از آخرین تکنولوژی های موجود در این مادربورد پیش بینی شده است.
پشتیبانی از جدیدترین پردازنده های دو و چهار هسته ای Intel Core 2 با گذرگاه های 1333 و 16000مگاهرتزی، پشتیبانی از حافظه های DDR3 با فرکانس کاری بالا و ولتاژ کاری پایین و رابط PCIExpress 2.0 با پهنای باند تا دو برابر نسبت به نسخه های قبلی این درگاه را می توان از دیگر قابلیت های این مادربورد برشمرد.

گفتنی است بهره گیری از کد کننده های صوتی جدید با وضوح بالاتر از دیگر مواردی است که Elitegroup تاکید بسیار زیادی بر روی آنها دارد. از دیگر خصوصیات این مادربورد تعداد دو گذرگاه PCI Express 2.0 x16 (با پهنای باند کامل x16 ) برای تکنولوژی Crossfire شرکت ATI است که پردازش گرافیکی بسیار بالایی را فراهم می کند.

به علاوه X48T-A باتکنولوژی جدیدی به نام M.I.Bیا Motherboard Intelligent BIOS
تمام قابلیت های Overclocking را به صورت یکجا و هوشمند در اختیار کاربر قرار
می دهد تا کاربران با سهولت و با دید باز بتواند تمام عملیات Overclockingg را در یک صفحه کاری انجام دهند و فرکانس و ولتاژ کاری مادر بورد، پردازنده و حافظه را در اختیار بگیرند تا کارایی و قدرت بالاتری را بدست آورند.

با استفاده از این نرم افزار حتی مبتدی ترین کاربران نیز قادر به اورکلاک کردن قطعات سیستم خود خواهند بود و می توانند Overclocking را بدون ترس از خرابی سیستم و یا آسیبهای ناشی از آن تجربه نمایند .
از دیگر خصوصیات این مادربورد که با گارانتی سازگار عرضه میشود، میتوان به S/PDIF in/out portss اشاره کرد که خروجی صدا و Sound Effect های شفاف را به کاربران ارائه می کند.
بوسیله Dual Gigabit LANN سیستم می تواند ترافیک شبکه بین چندین کامپیوتر را با انتقال سریع داده ها مدیریت نماید و تاخیر در WAN و LAN را به حداقل برساند به علاوه با 6 عدد USB 2.0 ، یک eSATA که باعٍث افزایش سرعت ذخیره سازی و انتقال اطلاعات می گردد.

- مادربوردهای سری X48 شرکت Elitegroup که با استفاده از نسخه دوم طراحی با طول عمر بالاطراحی شده اند، با بهره گیری از تکنولوژی بهینه ساز پویای مصرف انرژی به تازگی روانه بازار شده اند.

این سری از مادربردها قادر هستند تا بدون هیچ گونه افت کارآیی مصرف توان مادربورد را کاهشدهند همان طور که از مادربوردی در این سطح انتظار می رود، پشتیبانی از آخرین تکنولوژی های موجود در این مادربورد پیش بینی شده است.

پشتیبانی از جدیدترین پردازنده های دو و چهار هسته ای Intel Core 2 با گذرگاه های 1333 و 1600مگاهرتزی، پشتیبانی از حافظه های DDR3 با فرکانس کاری بالا و ولتاژ کاری پایین و رابط PCIExpress 2.0 با پهنای باند تا دو برابر نسبت به نسخه های قبلی این درگاه را می توان از دیگر قابلیت های این مادربورد برشمرد.

این مادربوردها بر مبنای چیپست X38 Intel تولید شده است که عملکردی مناسب در بهینه سازی مصرف انرژی دارد. قابلیت پشتیبانی از حافظه MHz 1800، DDR3 دو کاناله و

lanes 16x 0/2 Dual PCI Express از دیگر ویژگی های این مادربورد به منظور افزایش کارایی است.

برای اولین بار در دنیا در این مادربورد از EPU (واحد پردازش انرژی) استفاده شده است که امکان کنترل دیجیتالی مصرف انرژی توسط CPU را فراهم می کند و این امکان را می دهد تا با تنظیم و افزایش بازدهی VRM و همچنین باتوجه به حجم بارگذاری (loading) ذخیره انرژی به بهینه ترین روش در راستای کمک به محیط زیست انجام شود. این مادربورد همچنین قابلیت پشتیبانی از wifi n 11/802 و تمامی ویژگی های آن را به صورت Onboard دارا است و امکان تبادل سریع تر اطلاعات را فراهم می سازد. فناوری ASUS Express Gate نیز که یک راه انداز اختیاری برای سیستم عامل linux است و امکان دسترسی سریع را در زمانی کمتر از پنج ثانیه امکان پذیر می سازدکه در این مادربورد به کار رفته است.


EPU در واقع یک قطعه سخت افزاری است که با استفاده از IC های کنترل کننده قادر است تا انرژی را به میزان قابل توجهی ذخیره کند. این نسل جدید از چیپ خودکار ذخیره ساز انرژی با استفاده از فناوری Hybrid Power و همچنین افزایش کارآیی VRM در زمان های بارگذاری (Loading) قادر است تا به صورت دیجیتال میزان مصرف انرژی توسط CPU را تنظیم و کنترل کند. روش کار نیز بدین صورت است که این چیپ با انجام بازرسی سریع و لحظه به لحظه CPU قادر است تا یک شمای کلی از وضعیت بارگذاری CPU را به دست آورده و سپس بهترین و موثرترین روش های ذخیره سازی را به کار می برد تا علاوه بر کمک به حفظ محیط زیست به طور خودکار قدرت و کارایی بیش تر را فراهم آورده و در مواقعی که سیستم در حال اجرای برنامه های سبک است به میزان 6/56 درصد توان CPU را ذخیره می کند.

ASUS با طراحی نسل سوم VRM هشت فاز تا 95 درصد مصرف انرژی را در مقایسه با سایر روش ها بهینه می کند. طول عمر بیش تر قطعات و اتلاف انرژی کمتر، از جمله ویژگی های قطعات با کیفیت است که از آن جمله می توان به استفاده ASUS از MOSFET ها به منظور به حداقل رساندن میزان اتلاف انرژی و کم کردن حرارت با خازن های پلیمری ساخت ژاپن اشاره کرد.

مادربوردA-T48elitegroup X

- مادربوردهای سری X48 شرکت Elitegroup که با استفاده از نسخه دوم طراحی با طول عمر بالاطراحی شده اند، با بهره گیری از تکنولوژی بهینه ساز پویای مصرف انرژی به تازگی روانه بازار شده اند.

به گزارش ایستنا از روابط عمومی اسوس در ایران این سری از مادربردها قادر هستند تا بدون هیچ گونه افت کارآیی مصرف توان مادربورد را کاهشدهند همان طور که از مادربوردی در این سطح انتظار می رود، پشتیبانی از آخرین تکنولوژی های موجود در این مادربورد پیش بینی شده است.

پشتیبانی از جدیدترین پردازنده های دو و چهار هسته ای Intel Core 2 با گذرگاه های 1333 و 1600مگاهرتزی، پشتیبانی از حافظه های DDR3 با فرکانس کاری بالا و ولتاژ کاری پایین و رابط PCIExpress 2.0 با پهنای باند تا دو برابر نسبت به نسخه های قبلی این درگاه را می توان از دیگر قابلیت های این مادربورد برشمرد.

گفتنی است بهره گیری از کد کننده های صوتی جدید با وضوح بالاتر از دیگر مواردی است که Elitegroup تاکید بسیار زیادی بر روی آنها دارد.

از دیگر خصوصیات این مادربورد تعداد دو گذرگاه PCI Express 2.0 x16 (با پهنای باند کامل x16 ) برای تکنولوژی Crossfire شرکت ATI است که پردازش گرافیکی بسیار بالایی را فراهم می کند.

بعلاوه X48T-A باتکنولوژی جدیدی به نام ECS M.I.B(Motherboard Intelligent BIOS) تمام قابلیت های Overclocking را به صورت یکجا و هوشمند در اختیار کاربر قرار می دهد تا کاربران با سهولت و با دید باز بتواند تمام عملیات Overclocking را در یک صفحه کاری انجام دهند و فرکانس و ولتاژ کاری مادر بورد، پردازنده و حافظه را در اختیار بگیرند تا کارایی و قدرت بالاتری را بدست آورند.

با استفاده از این نرم افزار حتی مبتدی ترین کاربران نیز قادر به اورکلاک کردن قطعات سیستم خود خواهند بود و می توانند Overclocking را بدون ترس از خرابی سیستم و یا آسیبهای ناشی از آن تجربه نمایند .

از دیگر خصوصیات این مادربورد که با گارانتی سازگار عرضه میشود، میتوان به S/PDIF in/out ports اشاره کرد که خروجی صدا و Sound Effect های شفاف را به کاربران ارائه می کند.

بوسیله Dual Gigabit LAN سیستم می تواند ترافیک شبکه بین چندین کامپیوتر را با انتقال سریع داده ها مدیریت نماید و تاخیر در WAN و LAN را به حداقل برساند به علاوه با 6 عدد USB 2.0 ، یک eSATA که باعٍث افزایش سرعت ذخیره سازی و انتقال اطلاعات می گردد و شکاف 2 PCI Express 2.0 X1 و دو در گاه PCIتمام نیاز های کاربران را برآورده می سازد


مادربورد از اصلی ترین قطعات سخت افزاری محسوب می شود که نقش مهمی را در پیکر بندی کامپیوتر ایفا می کند. معمولاً اکثر کاربرانی که قصد دارند سیستمی را اسمبل کنند در انتخاب این قطعه دقیق تر شده و حساسیت بیشتری -نسبت به سایر قطعات کامپیوتری- از خود نشان می دهند که این موضوع منجر به رقابتی نزدیک در بازار آن شده است. لذا شرکتهای وارد کننده نیز هرکدام با ارائه محصولاتی جدید و در مدل های مختلف سعی دارند تا سهم بیشتری از بازار را در دست گیرند و در این رقابت پیروز میدان باشند.

سازگاری تکنولوژی و قیمت مناسب از عوامل موفقیت در جنگ مادربوردها
شرکت های قدرتمند و با سابقه همچون آواژنگ، سازگار ارقام، الماس خاورمیانه و رایان بدر کماکان توانسته اند صدرنشینان فهرست پرفروش ترین برندهای بازار مادر بورد باشند که عواملی از قبیل گارانتی و خدمات پس از فروش، سازگاری با دیگر قطعات و کیفیت مناسب کالا را می توان دلایل موفقیت آنها در بازار دانست.
باشگاه فعالان ICT، براساس آخرین شاخص نظر سنجی خود درمورد محبوبترین برند مادربورد، همچنان نام GIGABYTEE را بالاتر از دیگر برندهای بازار ایران می بیند.
این برند با سابقه که از آخرین تکنولوژی روز دنیا مانند کارت صداهای پیشرفته، استفاده از سیستمSilent-Pipee ، سیستم اورکلاکینگ و ... در ساخت قطعات خود بهره می برد، از پشتیبانی و گارانتی شرکت معتبری به نام آواژنگ نیز در ایران برخوردار است.
این برند با کاهش 2 درصدی نسبت به 6 ماهه دوم سال 86 در حال حاضر 322 درصد از سهم شاخص بازار را در اختیار دارد و همچنان مقام اول را در این نظر سنجی به خود اختصاص داده است



نسل جدیدی از مادربوردهای گیگابایت بر پایه چیپ ست هایP45


این مادربوردها که در چند مدل مختلف از جمله GA-EP45-DQ6، GA-EP45-DS4R،GA-EP45-DS3R، GA-EP43-DS3 و ... به بازار عرضه شده اند به قطعاتی با کیفیت و طول عمر بسیار مجهز بوده و دارای عملکردی بسیار خنک هستند.

مادربوردهای مذکور همچنین به تکنولوژی بهینه ساز پویای مصرف توان پیشرفته مجهزند و با استفاده از TPM سخت افزاری به همراه تکنولوژی های Smart Backup و پیکره بندی RAID بسیار آسان امنیت بالایی را فراهم می آورند.

GA-EP45-DQ6 یک مادربورد تازه وارد است که به پردازندهinTel core 2 multi - Core Lastest 45nm، سوکت پردازنده LGA775 و چیپ ست inTel P45+IcH10R مجهز است.

درگاه گرافیکی این مادربورد نیز 16SOLTا*2PCI-E 2/0 و میزان حافظه آن Dual channel DDR2 1200/1066/800/667 است که حداکثر حافظه آن 16 گیگابایت است.

معرفیمادربوردهایمبتنیبرتکنولوزی

با نزدیک شدن به تاریخ عرضه رسمی نسل جدید پردازنده های کمپانی اینتل با نام تجاری Core i7 بازار مادربرد های پشتیبانی کننده از این پردازنده های قدرتمند نیز به شدت داغ شده است بطوری که تمام کمپانی های فعال در ضمینه ساخت مادربرد تاکنون و قبل از عرضه رسمی پردازنده های Core i7 توسط اینتل مادربرد های تولیدی خود را معرفی کرده اند.

البته لازم به ذکر است با توجه به اینکه کمپانی اینتل تاکنون تنها یک پل شمالی برای پشتیبانی از Core i7 معرفی کرده است (X58) در نتیجه تمامی مادربرد های ساخته شده تاکنون نیز پر پایه همین چیپست طراحی و آماده شده اند.

خاطر نشان میکنم با عرضه Core i7 کمپانی اینتل سرانجام کنترلر حافظه را در درون پردازنده قرار داد که این امر باعث افزایش قابل ملاحظه پهنای باند حافظه خواهد شد پیش از این و تا قبل از عرضه Core i7 وظیفه کنترل حافظه در سیستم های بر پایه پردازنده های اینتل به عهده پل شمالی مادربرد بود.

Based Motherboards 58X

با نزدیک شدن به تاریخ عرضه رسمی نسل جدید پردازنده های کمپانی اینتل با نام تجاری Core i7 بازار مادربرد های پشتیبانی کننده از این پردازنده های قدرتمند نیز به شدت داغ شده است بطوری که تمام کمپانی های فعال در ضمینه ساخت مادربرد تاکنون و قبل از عرضه رسمی پردازنده های Core i7 توسط اینتل مادربرد های تولیدی خود را معرفی کرده اند.

البته لازم به ذکر است با توجه به اینکه کمپانی اینتل تاکنون تنها یک پل شمالی برای پشتیبانی از Core i77 معرفی کرده است (X58) در نتیجه تمامی مادربرد های ساخته شدهتاکنوننیز پر پایه همین چیپست طراحی و آماده شده اند.

خاطر نشان میکنم با عرضه Core i7 کمپانی اینتل سرانجامکنترلر حافظه را در درون پردازنده قرار داد که این امر باعث افزایش قابل ملاحظه پهنای باند حافظه خواهد شد پیش از این و تا قبل از عرضه Core i7 وظیفه کنترل حافظه در سیستم های بر پایه پردازنده های اینتل به عهده پل شمالی مادربرد بود.
اولین محصول از کمپانی ECS با نام ECS X58B-A که این مادربرد از تکنولوژی QoolTech IIIبرای خنک سازی خود بهره میبرد

اما کمپانی DFI نیز اولین نمونه LANPARTY UT X58 را در معرض نمایش گذاشت گفته میشود این مادربرد توانایی ویژه ایی در Overclocking خواهد داشت ...

این هم مادربرد معرفی شده توسط کمپانی Gigabyte که در دو مدل DQ6 و DS4 به بازار عرضه خواهد شد و از تکنولوژی Ultra Durable 3 بهره میبرد ...

همچنین مادربرد قدرتمند T-Power X58 توسط کمپانی BioStar عرضه شده که مجهز به 3 درگاه PCI-Express میباشد


در آخر مادربورد رفرنس پیشنهادی توسط کمپانی اینتلبا نامکهIntel DX58SO به نمایش گذاشته شده است

با نزدیک شدن به تاریخ عرضه رسمی نسل جدید پردازنده های کمپانی اینتل با نام تجاری i7 بازار Core Core مادربرد های پشتیبانی کننده از این پردازنده های قدرتمند نیز به شدت داغ شده است بطوری که تمام کمپانی های فعال در ضمینه ساخت مادربرد تاکنون و قبل از عرضه رسمی پردازنده های Core i7 توسط اینتل مادربرد های تولیدی خود را معرفی کرده اند. البته لازم به ذکر است با توجه به اینکه کمپانی اینتل تاکنون تنها یک پل شمالی برای پشتیبانی از Core i7 معرفی کرده است (X58) در نتیجه تمامی مادربرد های ساخته شده تاکنون نیز پر پایه همین چیپست طراحی و آماده شده اند. خاطر نشان میکنم با عرضه Core i7 کمپانی اینتل سرانجام کنترلر حافظه را در درون پردازنده قرار داد که این امر باعث افزایش قابل ملاحظه پهنای باند حافظه خواهد شد پیش از این و تا قبل از عرضه Core i7 وظیفه کنترل حافظه در سیستم های بر پایه پردازنده های اینتل به عهده پل شمالی مادربرد بود. اما در این مقاله قصد داریم تصاویری از آخرین مادربرد های معرفی شده برای پردازنده های Core i7 را در طی سه صفحه متوالی به شما عزیزان نمایش دهیم. اولین محصول از کمپانی ECS با نام ECS X58B-A که تصویر آن را در زیر مشاهده میکنید این مادربرد از تکنولوژی QoolTech II برای خنک سازی خود بهره میبرد ... و در زیر نمایی از نسخه نهایی مادربرد ASUS Rampage II Extreme که قبلاً توضیحاتی در مورد این منتشر شد

مقدمه ای برBTX

سال ها است که کیس ها و مادربردهای منطبق با استاندارد ATX جایگزین مدل های AT گشته اند علارقم مزایایی که نسبت به فاکتور فرم AT دارد تولید کنندگان قطعات کامپیوتر را در محدودیت های متعددی قرار داده و مانع از گسترش تکنولوژی های مدرن شده است . فاکتور فرم BTX با هدف حذف محدودیت ها و نقایص ATX برای اولین بار در همایش IDF 2003 توسط اینتل پیشنهاد شد و رفته رفته شاهد فراگیر شدن آن خواهیم بود . در این مقاله قصد داریم کیس ها و مادربردهای منطبق بر استاندارد BTX را بررسی و با مدل های ATX مقایسه کنیم .

انواع مادربردهایBTX

فاکتور فرم BTX مادربردها را بر حسب اندازه به سه دسته تقسیم بندی میکند : BTX ، MicroBTX وPicoBTX . مادربرد های دسته BTX مادربردهای استانداردی هستند که میتوان روی آنها حداکثر امکانات جانبی و تجهیزات را پیدا کرد این مادربردها در داخل کیس های BTX ایستاده جا میگیرند.

دسته MicroBTX شامل مادربردهای ارزان قیمتی است که حداقل امکانات جانبی و شیارهای توسعه را دارند و میتوان آنها را علاوه بر کیس های ایستاده BTX در کیس های خوابیده نیز جا داد .

دسته PicoBTX شامل مادربردهای ارزان قیمتی است که ویژه کاربرد خاص طراحی شده اند مصرف کنندگان عمده آنها OEM ها هستند مادربردهای این دسته بهترین گزینه برای کامپیوتر های کوچک یا SFF (فاکتور فرم کوچک ) به شمار میروند . در کامپیوتر های کوچک فعلی استاندارد مشخصی در طراحی مادربرد رعایت نمیشود لذا مادربرد ATX یک کامپیوتر کوچک با کیس SFF سازنده دیگر سازگار نیست . کیس های PicoBTX استانداردی را برای تمام تولید کنندگان کامپیوترهای کوچک به ارمغان می آورند که به کمک آن مشکل سازگاری محصولات تولیدکنندگان مختلف با هم برطرف خواهد شد . در طراحی کیس های خوابیده PicoBTX ارتفاع تا حد ممکن کاهش یافته است . لذا در آنها درایوهای نوری باریک (Slim) که در کامپیوتر های کتابی استفاده میشوند کاربرد دارد همچنین کارت گرافیک به دلیل ارتفاع زیادش در آنها به صورت افقی بر روی یک Riser که به مادربرد متصل است سوار میشود.

. ارائه دریچهPCIبه تعداد کافی:

در حال حاضر روی همه مدلهای ASRock همانطور که میدانید SOUND و LAN بصورت Onboard تعبیه شده تا قیمت تمام شده سیستم برای مصرف کننده نهایی به حد اقل برسد. ولی با این وجود دریچه های PCI کافی روی مادر بورد تعبیه شده که به مصرف کننده اجازه استفاده از هر نوع کارت PCI را میدهد.

8. ارائه راهکارهایی که ضمن حداقل بودن قیمت تمام شده . بالاترینPerformanceبدست آید:

امروزه بالاترین FSB برای سی پی یو هایAMD . FSB266 میباشد و رم های DDR266 نیز مناسبترین و سازگارترین رم برای این سی پی یو ها می باشند. لذا اگر از سی پی یو AMD FSB266 استفاده میکنیم لزومی ندارد که مادربوردی خریداری کنیم که DDR333 را ساپورت میکند زیرا در حالت نرمال انتقال دیتا با نرخ 333MHZ بسیار بسیار بیشتر از 266MHZ است. از طرفی چیپ ست های KT333 بسیار گرانتر از KT266 ویا KM266 میباشند و هنگامی که از سی پی یو FSB266 استفاده میکنیم هیچ لزومی ندارد که هزینه خیلی خیلی بیشتر برای خرید مادربورد با چیپ ست KT333 پرداخت کنیم. برای سی پی یو های دارای FSB333 نیز که در حال حاضر قیمتی گزاف دارند پیشنهاد ASRock استفاده از AGP8x است تا کیفیت گرافیکی بالاتری بدست آید.

. پشتیبانی از تکنولوژی های جدید:

تکنولوژی HYPER-THREADING که از اختراعات جدید Intel است و با استفاده از این تکنولوژی عملیات اجرای موازی اجزاء در مورد برنامه هایی که از Multi-Threading استفاده میکنند در داخل سی پی یو مهیا میگردد. از این تکنولوژی نیز در آخرین تولیدات ASRock از جمله P4I45D استفاده شده است.

10. سازگاری با امکانات قدیمی:

بجای استفاده از کانکتور Power دارای چهار پین که در این اواخر زیاد دیده میشوند .ASRock روی مادربوردهای تولید شده کماکان از کانکتور بیست پین قدیمیتر استفاده میکند تا مصرف کنندگان که قصد ارتقاء سیستم خود را دارند از خرید یک کیس جدید با منبع تغذیه جدید بی نیاز شوند.

دو پین اول برای تغذیه ولتاژ مورد نیاز برای چرخش فن است و پین سوم برای اتصال با سنسور سرعت فن می باشد که این سنسور سرعت فعلی فن را به مادربورد گزارش می دهد که برای دیدن این سرعت می توانید در نهایت به ستاپ مادربورد برید یا بوسیله نرم افزار های مانیتورینگ مانند "Motherboard Monitor" مشاهده کنید و در آخر پین چهارم هم برای کنترل سرعت فن هست که معمولا با نام PWM (Pulse Width Modulation ) کنترل ، شناخته و توسط مادربورد عرضه می شود . این پین معمولا با بالا رفتن سرعت لود CPU یا GPU و ... سرعت فن را خودکار زیاد می کند .

پس در صورتی که فن شما دارای 4 سیم است شما نیازی به آموزشی که ما قصد داریم در این مقاله دهیم ندارید زیرا فن شما دارای مدار کنترل سرعت می باشد . پس برای همین به ستاپ مادربورد خود رفته و در صورتی که برای پردازنده این کار را می خواهید انجام دهید و یا مطمئن شوید به دنبال گزینه "CPU Smart Fan Control" بگردید و آن را Enable ( فعال ) یا در حالت Auto ( خودکار ) قرار دهید تا متناسب با لود CPU شما سرعت فن زیاد تر شود .

همچنین در صورتی که مادربورد شما به صورت پیشفرض از PWM پشتیبانی نمی کند می توانید با برداشتن پین چهارم و اجرای آموزش این مقاله این مشکل را به راحتی رفع کنید ! بدین صورت که ما با دادن ولتاژ کمتری به فن سرعت آن را پایین تر می آوریم به عبارتی دیگر در این مقاله ما قصد توضیح و آموزش چگونگی برداشتن و اتصال ندادن سیم های تغذیه فن به پین ها و متصل کردن مستقیم آن ها به یکی از برق رسان های جانبی پاور است که شما در این صورت قادر خواهید بود با دادت 5 ولت سرعت پایین ، با دادن 7 ولت سرعت متوسط و با دادن 12 ولت سرعت زیاد را روی فن های خود داشته باشید.


یکی از رایجترین دلایل مراجعه کاربران به مراکز تعمیر کامپیوتر ، وجود مشکلات مرتبط با مادریورد و به ویژه بایوس آن و عدم توانایی حل این مسئله است. اما حل مشکل بایوس مادربورد بسیار ساده است. تنها کافی است بایوس را مجدد نصب نمایید. هنگام اولین استفاده از مادربوردهای جدید، کامپیوتر را در حالتDOSبوت کنید، دیسکت خالی و فرمت نشده ای را در درایو:Aقرار دهید.

در مقابل اعلانDOSفرمان مقابل را تایپ کنید: C:Format A:Sیا در ویندوز قسمتMy Computerرا کلیک کرده و روی دیسک درایو:Aدکمه راست ماوس را فشار دهید وFormatرا انتخاب کنید. توسط روش گفته شده می توانید یکBoot disketteبدونAUTOEXE.BATوCONFIG.SYSدرست کنید.

سپس سی دی مادربورد را در دیسک درایو خود قرار دهید. AFLASH.EXEرا بر روی دیسکت شروع خود کپی کنید. در غیر اینصورت از صفحه داون لود ایسوس برای آخرین نسخه برنامه کمکی بایوسAFLASH.EXEاستفاده کنید.

آشناییباتکنولوزیهایDDR,2DDR,3GDDR

DDRچیست
Double Data-Rate Memory----> DDR Memory

DDR SDRAM که به طور خلاصه DDR نامیده میشود تکنولوژی ساختار یافته ای بر اساس SDRAM های PC100 و PC133 فعلی می باشد و برای دو برابر کردن نرخ اطلاعات حافظه طراحی شده است.
یک حافظه SDRAM با فرکانس 100 مگاهرتز میتواند یک Signall را در یک واحد زمان انتقال دهد و نرخ ارسال اطلاعات آن 100 مگاهرتز خواهد.
یک حافظه DDR با فرکانس 100 مگاهرتز میتواند دو Signall از اطلاعات را در واحد زمان انتقال دهد و نرخ ارسال آن 100MHz x2 یا همان 200 مگاهرتز می باشد و یک حافظه DDR با فرکانس 133 مگاهرتز که نرخ ارسال آن معادل133MHz x2 یا همان 266 مگاهرتز خواهد بود.
به طور علمی خطوط انتقال حافظه های DDR از نوع PC1600 با فرکانس 100 مگاهرتز و PC2100 با فرکانس 1333 مگاهرتز و DDR از نوع PC2700 با فرکانس 166 مگاهرتز کار خواهند کرد.


به طور کلی ماژول های حافظه DDR با نرخ ارسال 200MHz ،266MHz ،333MHz ایفای نقش می نمایند.حافظه های DDR باعث ایجاد نسل جدید کامپیوترهای پر قدرت در سطوح مختلف از قبیل Desktop ،Workstation ،Server ،Notebook و Sub_Compact Computer گردیده اند.همچنین این تکنولوژی در صنعت Data Communication و محصولات شبکه از قبیل Router و Switch نیز نقش بسزایی ایفا می کند و باعث تغییر و تحول در ساختار درونی این رده دستگاهها گردیده است.

در این راستا شرکت ها و کمپانیهای صاحب نام در تکنولوژی کامپیوتر و کمپانی های سازنده Chipset از قبیل Intel ،VIA ،AMD ،Acer Labs (ALI )،SIS ، nVIDIA و ATI طی یک توافق پشتیبانی از حافظه های DDR در سطوح مختلف محصولات جدید خود را اعلام نموده اند.

مقایسه ظاهری ماژول هایDDRیاSDRAM
الف) بانک های DIMM از نوع DDR از نظر اندازه کاملا یکسان با SDRAM می باشد و از نظر ساختار متفاوت می باشد.
ب) بانک های DDR DIMM از نوع 184 پین و بانکهای SDRAM DIMM از نوع 168 پین می باشد.
پ) ماژول های DDR بدلیل اختلاف در ساختار DIMM قابل بر روی SDRAM DIMMM نمی باشد

به طور خلاصه:
حافظه های DDR در سال 20033 به عنوان تنها حافظه استاندارد شده نوسط کمپانیهای تولید کننده مادربورد و سایر ادوات کامپیوتر که به نوعی از حافظه استفاده می کنند مورد استفاده قرار گرفته است.

پهنای باند در حافظه هایDDR
روش زیر طریقه محاسبه پهنای باند حافظه های DDR را نشان میدهد.
Peak Band Width=(Memory Bus Width) x (Data Rate)
Data Rate = (Memory Bus Speed) x (Operations/Clock cyclee)

هر ماژول DIMM به صورت 64 بیت یا 8 بایت می باشد.پس پهنای یاند PC2100 DIMM به صورت زیر محاسبه می شود:
(8byte) x (266 MHz) = 2,128 MB/sec
که به طور خلاصه 2.1 GB/sec می باشد.

پهنای باند PC1600 DIMM به صورت زیر می باشد:
((8byte) x (200MHz) = 1.600 MB/sec = 1.6 GB/sec

پهنای باند PC2700 به صورت زیر می باشد:
(8byte) x (333MHz) = 2.664 MB/sec = 2.7 GB/sec
**************************************************


این برد، اصلی ترین قسمت هر کامپیوتر می باشد که تمام قطعات یا بر روی آن نصب و یا به آن متصل می شوند، تکنولوژی ساخت این برد بسیار پیشرفته است. اگر به دقت به آن توجه کنید، خواهید دید که مدارهای بسیار باریکی (باریکتر از موی سر انسان) ارتباط بین قطعات نصب شده بر روی برد را به عهده دارد. یکی از جالب ترین قسمت های این برد،چند لایه بودن آن می باشد.در حقیقت چندین لایه مدار بر روی هم پرس شده و وظیفه اتصال قطعات را بر عهده دارند.
مادربردها دارای تنوع بسیار زیادی می باشند بطوریکه شرح مدل و تکنولوژی ساخت آنها در حوصله این بحث نمی گنجد.

گام بعدیDDRبرای قابلیت بیشترDDR2 SDRAM
اینک پیشرفت دیگری در DDR (DOUBLE DATA RATE MEMORY ) حاصل شده است.MICRON فرکانس DDR266 SDRAM را در تکنولوژی 2 برابر کرده است DDR2 533 SDRAM جدید MICRON همچنین دارای پهنای باند وسیعتر می باشد بدون این که توان مصرفی سیستم زیاد شده باشد،در حقیقت SSTL_18 I/O و 1.8 VOLT VDD آن از نیاز توان مصرفی کاسته است.

DDR2 SDRAM مایکرون با 533 مگابایت در ثانیه سرعت انتقال داده ها به طراحان قابلیت استفاده از تمام ابزاری که برای تولید نسل جدید DESKTOP ها ،LAPTOP ها و SERVER ها داده است در این محصولات قابلیت بالا و توان مصرفی پایین مد نظر می باشد.
استفاده از این تکنولوژی جدید با سرعت بالا در حقیقت استفاده از یک حافظه سیستم 644 بیتی می باشد که می تواند 4300 مگابایت در ثانیه داده ها را پردازش نماید که این 1/5 برابر سریعتر از DDR 533 استاندارد می باشد

سوکتRAM


محل نصب RAM . این اسلات، با دو عدد چفت در کنار خود وظیفه نگهداشتن رم را بر عهده دارد.
امروزه رم ها نیز دارای دو مدل SD و DDRR می باشند و مشخصه ظاهری آنها شیاری که بر روی آن قرار دارد می باشد.اگر بر روی برد رم ، یک شیار وجود داشت رم از نوع DDR است در غیر اینصورت از نوع قدیمی تر ، یعنی SD می باشد.
البته مقایسه کلی این دو نوع نیز بسیار مفصل بوده که از حوصله این بحث خارج است.
طبیعی است مادربرد مخصوص این دو نوع نیز متفاوت است و هر کدام رم خاص خود را پشتیبانی می کند. لازم به ذکر است که تمام ماردبردهای موجود از رم های نوع DDR و

مدت کمی پس از معرفی چیپ ست های جدید P45 از سوی Intel، شرکت گیگابایت مادربردی مخصوص استفاده در سیستم های حرفه ای را بر پایه این چیپ ست به بازار معرفی کرد.

به گزارش موج، این مادربرد که با نام GA-EP45T-EXTREME به بازار عرضه شده است، اولین عضو از خانواده جدید مادربردهای این شرکت است که بازار سیستم های با کارایی بالا و سیستم های مخصوص بازی را هدف گرفته است.
مادربرد GA-EP45T-EXTREME که به چیپ ست جدید P45 از اینتل به همراه چیپ پل جنوبی ICH10RR مجهز شده، دارای امکانات متنوعی است که علاوه بر دارا بودن کارایی ، انعطاف پذیری، قابلیت اطمینان، ثبات و طول عمر بالا را نیز به همراه مصرف انرژی اندک در اختیار کاربران قرار می دهد.


این مادربرد که GA-EG45M-DS2H نامگذاری شده است، جزو اولین پلاتفورمهایی است که با استفاده از جدیدترین چیپ ست مجتمع اینتل به بازار عرضه شده است.

با استفاده از چیپ پل جنوبی ICH10R و پشتیبانی از پیکره بندی RAID 0,1,5,10 و به نظر می رسد با توجه به احتمال استفاده از این محصول در فضای تجاری، گیگابایت برخی از مشخصات را که ممکن است در این فضا مفید واقع شوند در مادربرد جدید خود پیش بینی کرده است.

البته این شرکت ادعا می کند این مادربرد بیشتر برای استفاده در سیستم های چندرسانه ای میان قیمت که توسط کاربران خانگی مورد استفاده قرار می گیرند طراحی شده است.

با توجه به استفاده از چیپ ست جدید Intel G45 که از یک پردازنده گرافیکی مجتمع GMA 4500 HD استفاده می کند، این محصول دارای توانایی های چندرسانه ای مناسبی بوده علاوه بر این از درگاه های D-Sub, DVI, HDMI نیز پشتیبانی می کند.

به نظر می رسد این مادربرد برای بسیاری از کاربرانی که قصد پرداخت هزینه های اضافه برای استفاده از ساختارهای گرافیکی مجزا را ندارند گزینه مناسبی باشد.

طبق مشخصات اعلام شده از سوی اینتل، پردازنده گرافیکی GMA 4500 HD قادر است تا از تمامی توابع DirectX 10 پشتیبانی کرده و همچنین کدگشایی ویدیویی با وضوح بالا را نیز به صورت سخت افزاری ارایه دهد.

گفتنی است با توجه به تمرکز شرکت های تولید کننده سخت افزار بر روی تولید محصولات سازگار با محیط زیست، این مادربرد از تکنولوژی RoHS به همراه تکنولوژی که گیگابایت به شکل انحصاری توسعه داده است و با نام "بهینه ساز پویای مصرف انرژی" شناخته می شود، نیز پشتیبانی کرده است.

  • مطالب مرتبط
  • تاریخچه کونگفو
  • انواع حافظه های کامپیوتر
  • نویسنده : بازدید : 1 تاريخ : سه شنبه 26 بهمن 1395 ساعت: 22:13
    برچسب‌ها :